Unfold/Recover – Eva Spierenburg en Jonas Wijtenburg


Unfold/Recover

Een tekst voor de expositie van Eva Spierenburg en Jonas Wijtenburg bij Artist First van Dapiran Art Project Space

Tot stand gekomen in gesprek met Eva en Jonas

 

 

De onderwerpen in de werken van Eva en Jonas zijn even alomvattend als subtiel: de dood, idealen, vergankelijkheid, ons mensbeeld. De lading van deze woorden sijpelt door in ons bestaan en is tegelijkertijd aanwezig en afwezig – wanneer je niet met de betekenis geconfronteerd wordt, lijkt het niet te bestaan.

Waar Eva de dood en het menselijk zijn exploreert, bevraagt Jonas het institutionele en onze idealen. Beide kunstenaars onderzoeken wat oorspronkelijkheid betekent, maar zonder een revolutionair of utopisch ideaal aan te hangen.

In dit proces wordt het immateriële gevormd in het materiele. Idealen, data, culturele erfenissen, gedachten en dromen ontwaken in een nieuwe vorm en vinden houvast in uitingen van gips, brons, hout en plastic. Het oorspronkelijke komt daarmee te vervallen, de enige manier van kennen, is het kennen door de replica gevormd in materiaal. Wat het ooit betekende wordt ontvouwd en hersteld tot een nieuw, incompleet beeld van het origineel.

Kopie en origineel zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, net zoals lichaam en geest dat zijn, figuratie en abstractie. Het alledaags buigen voor inhoudsloze concepten leidt tot een verschraling van ons mens-zijn. Waar verwijzen deze concepten naar en hoe staan zij in relatie tot elkaar? In de werken van Jonas en Eva worden abstracte voorstellingen, toestanden, verbanden en kwaliteiten samengebracht in een nieuw werkelijkheidsbeeld, waarbij het immateriële zich ontvouwt en herdefinieert in het materiele.

Jonas Wijtenburg

Het paradigma over oorsprong in ons Westerse denken krijgt in het werk van Jonas letterlijk een abstracte vorm. Door frames te repeteren ontstaat er een nieuw perspectief.

Jonas bevraagt met zijn methodes van deconstructie en reconstructie de idealen van de institutionele waarde – welke ideologie en welke overtuigingen bevinden zicht achter de norm. Wanneer we het doorzien, hebben we door het frame uitzicht op een reproductie van een mens-beeld, een echo van wat ooit was. Je kan het beeld echter niet zonder de frames bekijken.

De sculptuur die wij gewaar worden, verwijst naar wat wij als beeld ervaren binnen de context van het geheel aan beelden. De sculptuur van Jonas is een afspiegeling van het origineel, een reflectie van een eerdere werkelijkheid. Tegelijkertijd ontvouwt de nieuwe sculptuur zich als een origineel exemplaar.

In deze ervaring ligt de dualiteit van de waarde van het museum besloten. Het conserveren en tentoonstellen van het werk waarin tegelijkertijd de intentie van de kunstenaar een voertuig wordt voor de ideologie van het behoud van het origineel en het instituut. De intentie blijft daarmee wel aanwezig, maar volgens Jonas sluimerend, slapend, verborgen. Het instituut omarmt het werk, neemt het in zich op en wordt er deel van. Door open source data om te zetten in materie wekt Jonas de sculptuur in een ander tijdsmoment tot leven. Het beeld ontvouwt zich, wordt hersteld en zo opnieuw gekend.

Dit proces van het omzetten van data naar een sculptuur, gaat niet zonder sporen van conflict. De mens-beelden, reproducties van Griekse beelden zijn geïdealiseerde humanistische figuren, gemaakt om het menselijk ideaal weer te geven. Jonas zoekt binnen het ideaalbeeld naar ruimte en bevraagt hiermee het ideaal. Voor Jonas is geen enkel ideaal compleet zonder zijn tegenhanger. Dit is de cyclus van Becoming, Unbecoming en Rebecoming – het meenemen van de tegenhanger tot een her-wording.

 

Eva Spierenburg

In ons verlangen naar eenheid en eeuwigheid en in onze ijdele hoop het leven te beschermen tegen de vergankelijkheid, creëren we afstand met wat ons menselijk maakt, het vleselijke. Eva onderzoekt op een speelse manier gebeurtenissen uit haar leven waarin vergankelijkheid en oorspronkelijkheid een belangrijke rol spelen. In haar werk gaat het harde en het zware in symbiose met het zachte en het luchtige.

De afgelopen jaren lag in het werk van Eva de nadruk op de vergankelijkheid van het lichaam en daarmee op de overgang naar afwezigheid van het lichaam in ziekte en dood. In haar huidige werk ligt de focus op de relatie tussen lichaam en omgeving – op het lijf als middel van het individu om contact te maken met andere mensen, met objecten, en met de ruimte waarin we ons bevinden. Eva ziet het lichaam als een materiële drager voor alle ongrijpbare, immateriële aspecten van het individu. In beeld wordt het lichaam gereduceerd tot huid, handen en voeten – de grenzen van het lichaam die direct in aanraking komen met de omgeving en met de ander.

Tegelijkertijd wijzen de handen en voeten naar de samenkomst van verschillende verhaallijnen. Abstractie wordt een vorm van figuratie, het troostende wordt ook het lijdende en ten slotte: het afwezige ook het aanwezige. Want de mens is aanwezig in wat hij achterlaat wanneer het lichaam een plek verlaat, via aanraking of interactie met zijn omgeving. Maar ook laat alles wat ons in het dagelijks leven overkomt sporen achter in ons lichaam.

Achtergelaten sporen zijn de materialisering van afwezigheid. Lichamelijke en geestelijke gesteldheden manifesteren zich in materiaal. Op de achtergrond bevindt zich een besef van vergankelijkheid. De oorspronkelijkheid van het mens-zijn bevindt zich in de ongrijpbare elementen van het leven, onzichtbare aspecten die zich in het werk van Eva in materiaal manifesteren.

 

Website Jonas Wijtenburg / Website Eva Spierenburg

 

Op de foto: Werk van Jonas Wijtenburg: Becoming/Unbecoming /Rebecoming a position#1